ZBADAI!

Projekt edukacyjny „ZBADAI”
ZBADAI to ogólnopolski projekt edukacyjny realizowany przez Centrum Nauki Kopernik we współpracy z Ministerstwem Edukacji, którego głównym obszarem jest świadome, bezpieczne i twórcze wykorzystanie sztucznej inteligencji w edukacji. Projekt łączy naukę, metodę badawczą i nowe technologie, angażując nauczycieli oraz uczniów w samodzielne eksperymentowanie, formułowanie pytań, analizowanie danych i wyciąganie wniosków.
Projekt ma charakter badawczo-rozwojowy. Jego realizacja potrwa do czerwca 2028 r. i obejmie 200 szkół, 930 nauczycieli i edukatorów oraz około 13 000 uczniów.

Cel główny projektu
Wsparcie nauczycieli i uczniów w świadomym, krytycznym, bezpiecznym i etycznym wykorzystywaniu sztucznej inteligencji poprzez realizację interdyscyplinarnych projektów badawczych.

Cel szczegółowy
Rozwijanie u uczniów kompetencji badawczych, krytycznego myślenia, umiejętności analizy i interpretacji informacji oraz pracy zespołowej poprzez samodzielne formułowanie pytań badawczych, prowadzenie badań i wykorzystywanie narzędzi sztucznej inteligencji jako wsparcia procesu poznawczego.
Cel ten obejmuje również kształtowanie umiejętności oceny możliwości i ograniczeń AI oraz odpowiedzialnego, bezpiecznego i etycznego korzystania z technologii.

Planowane działania
1) Udział nauczycieli w szkoleniach dotyczących sztucznej inteligencji – poznawanie podstaw funkcjonowania AI, zasad tworzenia skutecznych zapytań, możliwości wykorzystania AI w dydaktyce oraz zagadnień etycznych i prawnych.
2) Poznawanie narzędzi sztucznej inteligencji przez uczniów – praktyczne testowanie różnych możliwości AI i sprawdzanie, w jaki sposób może ona wspierać proces uczenia się i rozwiązywania problemów.
3) Formułowanie pytań i problemów badawczych – uczniowie będą samodzielnie określać zagadnienia, które chcą zbadać, stawiać hipotezy oraz planować sposób ich weryfikacji.
4) Realizacja szkolnego projektu badawczego – uczniowie, pracując zespołowo i korzystając ze wsparcia nauczycieli oraz ekspertów, przejdą przez kolejne etapy metody badawczej: od postawienia pytania, przez zebranie i analizę danych, aż po sformułowanie wniosków.
5) Wykorzystanie AI w procesie badawczym – stosowanie narzędzi sztucznej inteligencji m.in. do wyszukiwania i porządkowania informacji, analizy danych, tworzenia materiałów oraz wspierania procesu wnioskowania, przy jednoczesnej ocenie wiarygodności uzyskanych informacji.
6) Rozwijanie krytycznego myślenia – porównywanie informacji uzyskanych z różnych źródeł, sprawdzanie odpowiedzi generowanych przez AI, identyfikowanie błędów i ograniczeń sztucznej inteligencji.
7) Praca zespołowa i interdyscyplinarna – realizacja zadań wymagających współpracy uczniów, łączenia wiedzy z różnych przedmiotów oraz podziału odpowiedzialności za poszczególne elementy projektu.
8) Analiza i interpretacja wyników – opracowanie zebranych danych, wyciąganie wniosków oraz ocena, czy wyniki potwierdziły przyjęte wcześniej hipotezy.
9) Prezentacja rezultatów projektu – przygotowanie przez uczniów prezentacji, raportów, materiałów multimedialnych lub innych form przedstawienia wyników badań.
10) Refleksja nad odpowiedzialnym wykorzystaniem AI – rozmowy i działania dotyczące bezpieczeństwa, etyki, praw autorskich, wiarygodności informacji oraz odpowiedzialności użytkownika korzystającego z narzędzi AI.

Zakładane efekty
Udział w projekcie powinien przyczynić się do tego, że uczniowie będą:

potrafili samodzielnie formułować pytania badawcze;
rozwijali krytyczne i logiczne myślenie;
potrafili analizować i interpretować dane;
świadomie oceniali wiarygodność informacji generowanych przez AI;
znali możliwości i ograniczenia sztucznej inteligencji;
potrafili wykorzystywać AI jako narzędzie wspierające, a nie zastępujące własne myślenie;
rozwijali umiejętność współpracy i komunikacji;
zdobywali doświadczenie w planowaniu i realizacji projektu badawczego;
znali podstawowe zasady bezpiecznego, etycznego i odpowiedzialnego korzystania z AI.

Projekt szczególnie dobrze wpisuje się w podejście projektowe i interdyscyplinarne, ponieważ uczniowie nie otrzymują jedynie gotowej wiedzy o sztucznej inteligencji, ale uczą się jej poprzez działanie, eksperymentowanie, zadawanie pytań i samodzielne dochodzenie do odpowiedzi.
Źródło: Centrum Nauki Kopernik – ZBADAI – projekt edukacyjny