Projekty interdyscyplinarne

Raz w każdym roku szkolnym w naszej szkole organizowany jest Tydzień z projektem interdyscyplinarnym. Od dwóch lat przedsięwzięcie to realizowane jest w modelu STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics), który pozwala łączyć wiedzę z różnych dziedzin oraz rozwijać u uczniów kompetencje kluczowe i proinnowacyjne.

Każdy projekt rozpoczyna się od warsztatów wprowadzających do modelu STEAM, prowadzonych przez nauczycieli. Zajęcia realizowane są osobno na poziomie klas 4, 5, 6 i 7, z uwzględnieniem możliwości rozwojowych uczniów. Podczas warsztatów uczniowie przypominają sobie lub poznają, czym jest STEAM, na czym polega praca metodą projektu oraz w jaki sposób różne dziedziny wiedzy mogą się wzajemnie uzupełniać. Nauczyciele prezentują przykłady projektów STEAM i omawiają ideę interdyscyplinarności.

Kolejnym etapem jest burza mózgów, która pozwala uczniom wejść w temat projektu. Uczniowie, pracując w grupach, generują jak największą liczbę skojarzeń związanych z głównym zagadnieniem projektu, zapisując je na flipchartach. Następnie, przy wsparciu nauczycieli, pomysły są porządkowane i grupowane, co doprowadza do wyodrębnienia obszarów tematycznych. Spośród nich zespoły wybierają temat swojego projektu.

Po określeniu obszarów tematycznych następuje tworzenie zespołów projektowych. Uczniowie pracują w 4–5-osobowych grupach oddziałowych lub międzyoddziałowych, dokonując świadomego wyboru obszaru, w którym chcą realizować swój projekt.

Istotnym elementem procesu jest formułowanie celów i kryteriów sukcesu. Zespoły samodzielnie określają cel projektu oraz odpowiadają na pytanie: „Po czym poznam, że cel został osiągnięty?”. Dzięki temu uczniowie od początku wiedzą, do czego dążą i jak będą oceniać efekty swojej pracy.

Następnie uczniowie przechodzą do planowania działań. Opracowują harmonogram projektu, wskazując kolejne zadania, osoby odpowiedzialne oraz czas ich realizacji. Plan obejmuje podział zadań cząstkowych, zaplanowanie minimum jednego działania terenowego, wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych i narzędzi AI oraz wstępne ustalenie formy prezentacji efektów.

Realizacja zadań projektowych ma charakter badawczo-twórczy. Uczniowie zbierają informacje, prowadzą obserwacje i eksperymenty, realizują działania w terenie oraz dokumentują postępy w formie zdjęć, notatek i nagrań. W pracy wykorzystują narzędzia cyfrowe, aplikacje edukacyjne, drukarkę 3D oraz narzędzia sztucznej inteligencji, tworząc wizualizacje, modele i materiały multimedialne.

Po zakończeniu prac zespoły przygotowują prezentację efektów, samodzielnie wybierając jej formę, m.in.: wystawę, film, pokaz doświadczeń, prezentację multimedialną, spektakl, grę czy podcast. Każdy uczeń ma określoną rolę podczas wystąpienia, co wzmacniało poczucie odpowiedzialności i współpracy.

Ważnym elementem podsumowania projektu jest ocena koleżeńska, samoocena oraz ewaluacja. Uczniowie udzielali sobie informacji zwrotnej według ustalonych kryteriów, stosując m.in. technikę „dwie gwiazdy i jedno życzenie”. Dokonywali także samooceny własnego wkładu i rozwoju. 

Projekt kończy celebracja osiągnięć, organizowana w ostatnim dniu pracy projektowej. Każdy oddział świętuje odrębnie, a forma celebracji zależy od pomysłów uczniów – to m.in. wystawy, wspólne zabawy, pokazy dla młodszych klas czy prezentacje efektów pracy dla rodziców.

Realizowane w szkole projekty to m.in.:

      „Zamość – miasto przyszłości”, w ramach którego powstały makiety osiedli i domów przyszłości, projekty samochodów i parków rozrywki, filmy oraz wywiady ze specjalistami;
      „Jak działa miasto?”, w którym uczniowie pogłębiali wiedzę na temat zadań miasta jako gminy i powiatu.
      "Latanie”, którego efektem były m.in. modele samolotów, projekty skrzydeł inspirowanych budową ptaków, filmy z eksperymentów oraz makiety lotnisk przyszłości, rakiet kosmicznych i układu słonecznego.

Oprócz tygodnia projektowego kilka lat temu wprowadziliśmy także dzień z zadaniem interdyscyplinarnym, realizowany raz w miesiącu. Każdorazowo odbywa się on w innym dniu tygodnia (np. we wrześniu w ostatni poniedziałek, w październiku w ostatni wtorek itd.) i trwa przez cały dzień pobytu uczniów w szkole, zgodnie z ich tygodniowym planem zajęć.

W ciągu roku szkolnego każda klasa realizuje osiem dni z zadaniem interdyscyplinarnym oraz jeden pełny tydzień projektu interdyscyplinarnego. 

Dzięki takiej organizacji pracy uczniowie rozwijają kompetencje kluczowe opisane w podstawie programowej, w tym kompetencje społeczne i cyfrowe, a także kompetencje proinnowacyjne, takie jak: liderstwo, współpraca, zarządzanie sobą, rozwiązywanie problemów i samodzielność myślenia. Pokazujemy im, że przedmioty szkolne nie są odrębnymi bytami, lecz pozostają ze sobą w ścisłych relacjach, bez których rozwiązanie wielu problemów nie byłoby możliwe.

Więcej informacji o naszym przedsięwzięciu można znaleźć na stronie:
https://moje.zpe.gov.pl/dolacz/38376700

Zapraszamy również do galerii zdjęć, w której można zobaczyć, jak przebiega realizacja projektów.